Suïcidepreventie

 

113Online   of bel 0900 - 0113

 

Zelfmoord, zelfdoding, niet meer willen leven of suïcide. Hoe je het ook noemt, bij 113Online kun je hierover praten. Anoniem, vrij en open. Via de telefoon, e-mail of chat. Je kunt 24 uur per dag vertellen over je angst, depressiviteit en gepieker.

Wil je meer dan dat? Wij helpen je passende oplossingen te vinden.

Middels e-consultatie en chat-therapie bijvoorbeeld. Maak een eigen account aan op Mijn 113online.

Of praat met lotgenoten op het forum.

 

Nieuwe richtlijn voor zorg voor suïcidale patiënten (5-2012)

De nieuwe Multidisciplinaire Richtlijn ‘diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag’ biedt psychiaters, psychologen, psychotherapeuten, verpleegkundigen en (huis)artsen een praktische handreiking, waarin de beschikbare wetenschappelijke kennis en inzichten over omgang met suïcidaal gedrag gebundeld zijn. De richtlijn is op 22 mei 2012 gepresenteerd.

De focus van de nieuwe richtlijn ligt niet op risico-inschatting maar op diagnostiek, indicatiestelling en behandeling van suïcidaal gedrag. De richtlijn geeft hulpverleners concrete aanbevelingen die betrekking hebben op algemene principes van diagnostiek en behandeling (zoals goed contact met de patiënt, het betrekken van naasten en de zorg voor veiligheid), het doen van oriënterend onderzoek naar de ernst van suïcidaal gedrag, het stellen van een prognose, het maken van een behandelplan en het toepassen van interventies.

 

Behoefte aan landelijke richtlijn

Suïcidaal gedrag is een omvangrijk en complex maatschappelijk probleem. Jaarlijks zijn er ongeveer 1500 mensen in Nederland die omkomen als gevolg van suïcide. Omgaan met suïcidaal gedrag is voor zorgprofessionals een belangrijk onderdeel van hun werk, maar hoe dit moet, was tot op heden niet eenduidig voor hen omschreven. Ook het ministerie van VWS en de Inspectie voor de Gezondheidszorg stelden eerder belang te hechten aan een landelijke multidisciplinaire richtlijn om de zorg voor suïcidale patiënten transparant en toetsbaar te maken. Gefinancierd door ZonMw en gecoördineerd door het Trimbos-instituut brachten het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) daarom drie jaar geleden een multidisciplinair team van experts waaronder een aantal verpleegkundigen die lid zijn van V&VN. Samen met patiëntenverenigingen schreven zij de richtlijn.

 

MDR Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag (1.0)

PDF Samenvatting MDR Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag (1.0)

PDF Toelichting voor Cliënten en Naasten (1.0)

 

Suïcidale proces

Kwetsbaarheid en uitlokkende gebeurtenissen vormen een bedreiging voor het zelfbeeld.

Men voelt zich incompetent om huidige en toekomstige problemen aan te kunnen en komt in een toestand van hopeloosheid.

Dit wordt beleefd als een permanente toestand, waaruit ontsnappen niet mogelijk is.

Deze hopeloze toestand wordt als ondragelijk beschouwd.

 

Behandelen van suïcidaliteit

  • de GGZ "behandelt" suïcidaliteit te weinig en “controleert” te veel.

             

Behandelen is in contact komen

            • Twee vragen:

1. U denkt aan suïcide: dan moet u wanhopig zijn. Klopt dat?

2. Waarover bent u  wanhopig?

 

Cognitieve therapie bij suïcidaliteit

  • Probeer een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de suïcidale gedachten van een suïcidaal persoon en van diens toekomstperspectief
  • Niet hulpverlenen, alleen inventariseren:
  • Welke gedachten willen suïcidale mensen ontvluchten?
  • Welke gedachten hebben suïcidale mensen over hun toekomst?
  • Irrationele gedachten begrijpen: waar vindt tunneldenken plaats?
  • Welke oplossingsstrategie is iemand kwijtgeraakt, die voorheen wel voor handen was?
  • Wat is nodig om de irrationele gedachten uit te dagen?

 

Allerlei tips op over hoe om te gaan met suïcidaliteit

 

Stichting Ex6 

Hulpverlening.nu  en/of  Chathulp.nu

 

Als u aan zelfmoord denkt

Veel mensen met zelfmoordgedachten zien geen andere uitweg. De dood is voor hen op dat moment de enige keuze, en de intensiteit van hun zelfmoordgevoelens moet niet onderschat worden - ze zijn echt, sterk en dringend.

Eenvoudige oplossingen zijn er niet.

 

Maar het volgende is ook waar:

    • Zelfdoding is vaak een permanente oplossing voor een tijdelijk probleem.
    • Als iemand depressief is, is hij vaak volledig gefixeerd op het moment. Een week of een maand later kan de situatie er heel anders uit zien.
    • De meeste mensen die ooit aan zelfdoding hebben gedacht, zijn nu blij dat ze leven. Ze zeggen dat ze niet een eind aan hun leven wilden maken, maar alleen de pijn wilden stoppen.

 

De belangrijkste stap is met iemand te praten. Mensen die aan zelfdoding denken, moeten niet proberen hun moeilijkheden in hun eentje op te lossen.

Ze moeten hulp vragen.

    • Praat met familie of vrienden. Alleen al het praten met een familielid, een vriend of een collega kan een enorme opluchting geven.
    • Praat met een vertrouwenspersoon. Sommige mensen kunnen niet met familie of vrienden praten. Sommigen praten liever met een vreemde. Overal ter wereld bestaan hulpdiensten, bemand met vrijwilligers die getraind zijn in het luisteren.
    • Praat met een dokter. Iemand die lange tijd zwaarmoedig is of zelfmoordneigingen heeft, kan aan depressie lijden. Dat is een ziekte die veroorzaakt wordt door een chemische balansverstoring en gewoonlijk behandeld wordt met medicijnen en/of therapie.

 

De tijd is een belangrijke factor om 'verder te kunnen gaan', maar wat er in die tijd gebeurt is ook van belang.

Iemand die aan zelfdoding denkt, moet zo snel mogelijk over z'n gevoelens praten.

 

 

Hoe helpt u een vriend of familielid met zelfmoordgedachten?

Wees stil en luister!

Als iemand depressief is of zelfmoordgedachten heeft, is onze eerste reactie proberen te helpen. We geven advies, delen onze eigen ervaringen mee en proberen oplossingen te vinden.

We doen er beter aan onze mond te houden en te luisteren. Mensen met zelfmoordgedachten hebben geen behoefte aan antwoorden of oplossingen. Ze willen een veilige plaats waar ze hun angst en bezorgdheid kunnen uiten, waar ze zichzelf kunnen zijn.

Luisteren - echt luisteren - is niet gemakkelijk. We moeten de neiging onderdrukken om iets te zeggen - een opmerking te maken, iets aan een verhaal te willen toevoegen of advies te willen geven. We moeten niet alleen luisteren naar de feiten die iemand ons vertelt, maar ook naar de gevoelens die erachter zitten. We moeten de dingen vanuit hun gezichtspunt proberen te begrijpen, niet vanuit het onze. Hier volgen enkele punten om op te letten als u iemand helpt die zelfmoordgedachten heeft.

 

Wat willen mensen die zelfmoordgedachten hebben?

    • Iemand die naar ze luistert. Iemand die de tijd neemt om echt naar ze te luisteren. Iemand die niet oordeelt, advies of een mening geeft, maar al z'n aandacht.
    • Iemand om vertrouwen in te hebben. Iemand die hen respecteert en niet probeert de leiding te nemen. Iemand bij wie alles strikt vertrouwelijk blijft.
    • Iemand die om hen geeft. Iemand die zichzelf beschikbaar stelt, hen op hun gemak stelt en rustig spreekt. Iemand die geruststelt, accepteert en gelooft. Iemand die zegt: "Ik geef om je."

 

Wat willen mensen met zelfmoordgedachten niet?

    • Alleen zijn. Afwijzing kan het probleem tien keer zo erg doen lijken. Iemand hebben waar je een beroep op kunt doen, maakt heel veel uit. Luister.
    • Advies krijgen. Preken helpt niet. Evenmin helpt de suggestie 'kop op' of de gemakkelijke verzekering dat 'alles in orde komt'. Analyseer niet, vergelijk niet, verdeel niet in hokjes en bekritiseer niet. Luister.
    • Ondervraagd worden. Verander niet van onderwerp, heb geen medelijden en doe niet uit de hoogte. Het is moeilijk om over gevoelens te praten. Mensen met zelfmoordgedachten willen niet gehaast worden of in de verdediging gedrongen. Luister.

 

De waarschuwingssignalen van zelfmoord

Zelfmoord is zelden een impulsieve beslissing. In de dagen en uren voordat mensen zichzelf doden, zijn er gewoonlijk aanwijzingen en waarschuwingssignalen.

De sterkste en meest verontrustende tekenen zijn verbaal - 'Ik kan niet meer verder', 'Niets doet er meer toe' of zelfs 'Ik denk erover om er een eind aan te maken.' Zulke opmerkingen moeten altijd serieus worden genomen. 

 

Andere veel voorkomende tekenen zijn:

    • Neerslachtig of teruggetrokken worden
    • Roekeloos gedrag
    • Zaken op orde maken en waardevolle bezittingen weggeven
    • Een opvallende verandering in gedrag, houding of uiterlijk
    • Overmatig alcohol- of druggebruik
    • Een groot verlies of verandering van leven moeten verwerken

 

Gedachten en Emoties

    • Gedachten aan zelfmoord
    • Eenzaamheid - gebrek aan steun van familie en vrienden
    • Afwijzing, zich uitgesloten voelen
    • Grote droefheid of schuldgevoelens
    • Niet in staat zijn om verder te kijken dan een heel beperkt gezichtsveld
    • Dagdromen
    • Bezorgdheid en spanning
    • Hulpeloosheid
    • Verlies van eigenwaarde